Είτε στο διαδίκτυο είτε στα βιβλιοπωλεία, τα πιο πολυπωλημένα βιβλία είναι αυτά για την
„ευτυχία“. Οδηγοί ευτυχίας, συνταγές ευτυχίας, κάρτες ευτυχίας, μαντάλες ευτυχίας,
κανόνες ευτυχίας, σκέψεις ευτυχίας, χρώματα ευτυχίας (!),θετικές συνήθειες ευτυχίας… Στον
δρόμο προς την ευτυχία υπάρχουν για όλους τους αναζητητές της στην αγορά, χιλιάδες
σελίδες σε προσφορά που μπορούν να αγοράσουν και να διαβάσουν.
Τι αποτελεί την ευτυχία;
Από τι συνίσταται η ευτυχία;
Πώς ορίζεται η ευτυχία;
Ποιες είναι οι βάσεις της ευτυχίας;
Τι μας οδηγεί στη ευτυχία;
Ισχυρίζομαι λοιπόν: Μπορώ να απαντήσω σε όλες τις ερωτήσεις για την υφή της ευτυχίας με
μόλις δύο λέξεις:
„Αγάπη κι εργασία“
Αυτή είναι η ιδιοφυής απάντηση. Δυστυχώς δεν προέρχεται από την δική μου ιδιοφυΐα αλλά
από του Σίγκμουντ Φρόυντ!
Τόσο μπανάλ, τόσο απλή, τόσο εύκολη απάντηση. Τόσο απλή, που κάθε φορά εκπλήσσομαι
από την μία από την λιτότητα από την άλλη από το συμπυκνωμένο περιεχόμενο αυτών των
δύο λέξεων:
„Εργασία και Αγάπη“
Να τι μας κάνει ευτυχισμένους: να εργαζόμαστε και να αγαπάμε. Να εργαζόμαστε τη σωστή
για εμάς εργασία και να αγαπάμε τον σωστό για εμάς άνθρωπο. Να μπορούμε να ζούμε από
την εργασία μας και να αγαπιόμαστε από τον αγαπημένο μας άνθρωπο με τον τρόπο που
επιθυμούμε. Αυτό μας κάνει ευτυχισμένους.
Τι σημαίνει να έχουμε τη σωστή εργασία; Σημαίνει ότι νοηματοδοτούμε τη ζωή μας.
Σημαίνει ότι μπορούμε να θρέψουμε τον εαυτό μας και την οικογένειά μας με αυτό το
νόημα. Σημαίνει ότι έχουμε κίνητρο να σηκωνόμαστε το πρωί και ότι ξέρουμε γιατί.
Σημαίνει ότι ρέουμε σε αυτή και ξεχνάμε τον χρόνο που περνάει. Κι επειδή μας αρέσει είναι
ελαφριά κι εύκολη κι όταν γίνεται δύσκολη μας επιβραβεύει με την αίσθηση της
συναισθηματικής πληρότητας και οικονομικής ανταμοιβής. Η σωστή εργασία σημαίνει
αυτοανάπτυξη και αυτοπραγμάτωση. Σημαίνει προσωπική επιτυχία, σημαίνει ευτυχία.
Τι σημαίνει να είμαστε με την/τον/@ σωστό σύν-τροφο; Σημαίνει ότι „μαζί, είμαστε
δυνατοί“. Σημαίνει, ό,τι, ό,τι και να συμβαίνει εκεί έξω, έχω πάντα ένα ασφαλές σπίτι στο
οποίο επιστρέφω. Έχω κάποιον που πιστεύει σε μένα, που βλέπει τον καλύτερο εαυτό μου,
που μοιράζεται το όραμά μου, με στηρίζει και με βελτιώνει, που χαίρεται μαζί μου για τις
επιτυχίες μου και μου στέκεται στις δυσκολίες, που μοιράζεται μαζί μου τις φωτεινές μου
στιγμές αλλά αντέχει και τις σκοτεινές μου. Κάποιον που με βλέπει, με συμπαθεί και με
επιθυμεί όπως είμαι, και όπως μπορώ να γίνω στο ταξίδι της ανάπτυξής και της εξέλιξής
μου. Και εγώ γι’ αυτήν/αυτόν/@ το ίδιο. Αυτό σημαίνει ευτυχία!
Σίγουρα έχετε ακούσει για την εξέταση Pap. Πρόκειται για την εξέταση που κάνουν όλες οι
γυναίκες στον/στην/@ γυναικολόγο τους για πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της
μήτρας. Η εξέταση Pap ονομάζεται έτσι από τον εφευρέτη της, τον (Έλληνα) γιατρό
Γεώργιο Παπανικολάου, και την ερευνήτρια συνεργάτιδα και σύζυγό του Ανδρομάχη
Παπανικολάου. Οι (νεο)Έλληνες είναι ενθουσιασμένοι με αυτή την ανακάλυψη, την οποία
γιορτάζουν ως συλλογικό επίτευγμα, όπως την ανακάλυψη της δημοκρατίας ή της
φιλοσοφίας. Γιατί σας λέω αυτή την ιστορία; Θα το καταλάβετε αμέσως.
Ο Γεώργιος Παπανικολάου γεννήθηκε το 1883 στο νησί Κύμη της Ελλάδας. Προερχόταν
από εύπορη οικογένεια· ο πατέρας του ήταν γιατρός και πολιτικός. O ίδιος σπούδασε επίσης
ιατρική. Η οικογένειά του ήθελε να γίνει στρατιωτικός γιατρός. Ήταν όμως εξαιρετικά
πολυδιάστατος: Ενδιαφερόταν βαθιά για τη φιλοσοφία, ιδιαίτερα για τα έργα του Νίτσε, του
Σοπενχάουερ και του Καντ, έπαιζε με πάθος βιολί και για κάποιο διάστημα ονειρευόταν να
γίνει μουσικός. Όλα άλλαξαν όταν, γύρω στο 1910, ανακάλυψε το ενδιαφέρον και την
κλήση του στην ιατρική έρευνα. Την περίοδο αυτή γνώρισε την Ανδρομάχη Μαυρογένη –
μια μορφωμένη, χαρισματική νεαρή γυναίκα από επιφανή οικογένεια. Ερωτεύτηκαν και
παντρεύτηκαν σύντομα μετά.
Και τώρα έρχεται η εντυπωσιακή στροφή αυτής της ιστορίας: το νεαρό ζευγάρι, που
ερωτεύτηκε και παντρεύτηκε γρήγορα, είχε όλες τις προϋποθέσεις για μια εύκολη,
οικονομικά εξασφαλισμένη ζωή στην Αθήνα. Και οι δύο προέρχονταν από εύπορες,
μορφωμένες οικογένειες, ήταν έξυπνοι, πτυχιούχοι και μπορούσαν να ζήσουν άνετα, χωρίς
έγνοιες, με ευημερία και κοινωνική αναγνώριση. Όμως δεν το έκαναν. Ακολουθώντας το
επαγγελματικό τους όνειρο, μετανάστευσαν στην Αμερική. Η έρευνα στην Αθήνα του 1913
ήταν συνώνυμο της ταχυδακτυλουργίας, και ο ερευνητής στην καλύτερη του εκδοχή
θεωρούταν καλλιτέχνης, στη χειρότερη τεμπέλης. Χωρίς να μιλούν καλά αγγλικά και με
μόλις 250 δολάρια στην τσέπη, άφησαν πίσω κάθε άνεση. Αντί για χρήματα, κοινωνική
θέση, βραδινά φορέματα και κοκτέιλ πάρτι στην καλή αθηναϊκή κοινωνία, το ζευγάρι
Παπανικολάου βιοπορίστηκε τα πρώτα χρόνια του εξωτερικού με κάθε είδους περιστασιακές
δουλειές. Μαζί είμαστε δυνατοί!
Ο Γεώργιος μάς δίνει αργότερα γραπτή αναφορά για την εμπειρία της μετανάστευσής του ως
εξής:
„Έφυγα από την Ελλάδα με σπασμένα φτερά και νόμιζα πως δεν θα μπορούσα πια ποτέ να
πετάξω. Όλοι γύρω μου με θεωρούσαν ως ένα ναυαγισμένο ιδεοπαθή και άρχισα σιγά σιγά
να το πιστεύω και εγώ ο ίδιος… Ευτυχώς εδώ βρήκα άλλο κόσμο, άλλους ανθρώπους με
πλατύτερες ιδέες με ευγενέστερα αισθήματα με υψηλότερα ιδεώδη και μπόρεσα να μπω
πάλιν εις τον δρόμον μου. Για πρώτην φορά στην ζωήν μου ημπορώ να πω πως είμαι
ευχαριστημένος. Έχω γύρω μου ζωήν που κοιτάζει μπροστά εις το μέλλον και όχι οπίσω εις
το παρελθόν.
Η Ελλάς είναι ένα παμμέγιστον νεκροταφείον επάνω εις το οποίον είναι στημένα τα πέτρινα
αγάλματα των αρχαίων σοφών. Πίσω, πίσω, πίσω. Η έρευνα είναι η ψυχή της προόδου. Ο
αμερικανός ή ο ευρωπαίος όταν του πω ότι είμαι επιστήμων και δεν κάνω τίποτε άλλο από
το να ερευνώ με θεωρεί όχι μόνον ως χρήσιμον στοιχείο, αλλά ως κάτι ανώτερο από τους
κοινούς ανθρώπους. Ο έλλην με θεωρεί απεναντίας ως ένα άχρηστον όν και όχι μόνον
άχρηστον αλλά και επικίνδυνον ως ένα είδος φρενοπαθούς, ο οποίος έχει καταληφθεί από
μανίαν μέσα εις το νεκροταφείον του (…)“
Το τέλος της ιστορίας έχει ήδη υπαινιχθεί στην αρχή αυτού του κειμένου. Ο Γεώργιος
πέτυχε ως ιατρικός ερευνητής στην Αμερική. Η Ανδρομάχη εργαζόταν δίπλα του ως
τεχνικός εργαστηρίου. Συνέχισε αυτή τη δραστηριότητα χρόνια μετά τον θάνατό του.
Υποστήριξε την έρευνα για τον καρκίνο, μέχρι και τον Θάνατό της στις 13 Οκτωβρίου 1982,
σε ηλικία 92 ετών.
Τι θέλω να μοιραστώ με αυτή την ιστορία;
Ο Γεώργιος και η Ανδρομάχη Παπανικολάου ερωτεύτηκαν ο ένας τον άλλον. Θαυμάζονταν,
σεβόντουσαν, εμπιστεύονταν και αγαπούσαν ο ένας τον άλλον. Μαζί ήταν δυνατοί· μαζί
τόλμησαν το άλμα στο παγωμένο νερό, ακολούθησαν το άγγελμά τους για την έρευνα και το
έκαναν επάγγελμα. Ρεύσαν στη σχέση τους, ρεύσαν στην εργασία τους. Αγάπη και
Εργασία! Εργασία και Αγάπη. Αυτήν είναι η ουσία της ζωής και της ευτυχίας!
Πηγές στο διαδίκτυο σχετικά με τον Γεώργιο και την Ανδρομάχη Παπανικολάου
- https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0029784497006959
- https://www.e-alitheia.gr/pub/18109/efyga-apo-thn-ellada-me-spasmena-ftera
- https://hellenicnews.com/εφυγα-από-την-ελλάδα-με-σπασμένα-φτερά/
Διαδικτυακές πηγές για τον Γεώργιο και την Ανδρομάχη Παπανικολάου με φωτογραφίες των δύο